Edebiyat Sanatı Nereye Gidiyor?

Duygu ve düşüncelerin dil yoluyla anlatıldığı bir sanat dalı olan edebiyat: “İnsan aklının ürettiği en eski faaliyetlerden biridir.”  Ortalama üç bin yıllık bir geçmişe sahiptir ve şiir diye bir tür geliştirmiştir ki; bununla dilin en rafine haline ulaşmıştır.

Edebiyattan önce, “şiir buradan nereye” diye bir soru sorarsak; duyguları az ve etkili sözlerle dile getiren şiir türü, bazen bunun da ötesine geçerek, imge ve metafor kurgusu içinde, betimleyici ve mecazi bir dile ulaşır. Daha doğrusu şiir, dilin en rafine halidir ve gittikçe bu rafine halini geliştirmektedir. Öyle görünüyor ki şiir dili, gelecekte sadece imge (betimleme) ve metafor (eğretileme) kurgusu üzerinden yürüyerek, kendini daha da rafine bir hale getirecektir.

Günümüzde yaklaşık on altı edebiyat türü vardır ve artık bu türlere yeni ilaveler olmuyor, ancak tür arayışında türlerin daha çok kendi içinde yenilendiğini görüyoruz. Yani bir bakıma türlerin birbirine karışması sürecini yaşarken, tür arayışında iç içe geçme durumuna tanık oluyoruz.

Belki de en önemlisi; şair ve yazar sayısının hızla artması karşısında, çıtayı daha yukarı taşıma anlayışının öne çıkması nedeniyle şiir dili, imge ve metafor kurgusuna dayalı anlatımını nesir (düzyazı) diline de dayatmaya başlamıştır. Artık günümüzde deneme ve öyküler, neredeyse şiir diliyle yazılıyor.

Bunun dışında, edebiyat sanatı günümüzde “aforizma” diye kısa ve çarpıcı bir tür geliştirmiştir ki, uzun metrajlı edebiyat türleri yok olsa bile, aforizma türü (kısa veciz söz) çok daha uzun yaşayacaktır.

Her şeyden önce de edebiyat, sinema ve tiyatro sanatının içinde sürecektir. Çünkü, sinema ve tiyatronun senaryosu edebiyattır ve edebiyat sanatının drama türünü temsil eder. Demek oluyor ki; sinema ve tiyatro sanatının en az yüzde yirmi beşi kesinlikle edebiyattır. Edebiyatı o sanat dallarından çekerseniz onlar güdük kalır. Emin olun ki edebiyat, uzak gelecekte her şeye rağmen sinema sanatında yaşamaya devam edecektir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir