“Sevdalanmaya gidiyormuşum meğer.”
Melih Cevdet Anday (1915–2002) Çanakkale’de doğmuş, İstanbul’da başlayan eğitim hayatına Ankara’da devam etmiştir. Edebiyat hayatına şiirle adım atan Anday, Orhan Veli ve Oktay Rifat’la birlikte Garip akımını kurarak çağdaş Türk şiirinin en devrimci hareketlerinden birine öncülük etmiştir. 1960 sonrasında farklı bir şiir anlayışını benimseyen Anday, Kolları Bağlı Odysseus, Göçebe Denizin Üstünde, Teknenin Ölümü ve Ölümsüzlük Ardında Gılgamış gibi eserleriyle felsefi bir derinlik ve özgün bir dil geliştirmiştir. Kolları Bağlı Odysseus adlı eseri, onu Türkiye’de felsefi şiir akımının öncüsü haline getirmiştir. Roman, deneme, eleştiri ve tiyatro türlerinde de eserler veren Anday, Raziye ve İçerdekiler gibi yapıtlarıyla edebiyat dünyasında önemli izler bırakmıştır.
Raziye romanı, toplumsal ve bireysel çelişkileri derinlemesine işleyen, felsefi ve psikolojik bir anlatı sunar. Romanın ana karakterleri dayı, yeğen ve Raziye’dir. 12 Mart döneminde siyasi suçlu olarak aranan yeğen, dayısının köyüne sığınır. Dayı, halkı daha üst bir yaşam seviyesine taşımayı amaçlayan ancak gerçeklikten kopuk projeleriyle tipik bir “ütopyacı” Türk aydınını temsil eder. Onun üstenci tavrı ve halktan kopukluğu, ideallerinin sorgulanmasına neden olur. Çingene kökenli Raziye ise doğa, özgürlük ve güzelliğin sembolüdür. Anday, Raziye’nin hikâyesiyle doğayla olan bağımızın nasıl zayıfladığını çarpıcı bir şekilde gözler önüne serer. Roman, insanın özgürlük arayışı ve toplumsal çatışmalar arasında sıkışmışlığını etkileyici bir şekilde işler.
Keyifli okumalar…
Raziye, Melih Cevdet Anday, Everest Yayınları